Komt na de stilte de storm?

Doodse stilte, een zacht en traag zoeven van de voetenslee over de boegspriet. Piepen van mijn bezwete rug in de stoel. Geen boom meer te zien, geen vogeltje of levend wezen te horen. Dit is blijkbaar geen goede omgeving voor levende wezens. Wat doe ik hier? .

Ik voel mij niet erg lekker. Het is een rare cold sweat die normaliter alleen na overmatig drankgebruik voorkomt. Heb ik hongerklop of ben ik uitgedroogd? De booze kan het niet zijn. Iets is er mis, dat voel ik haarfijn aan. Het is warm maar ook koud. Honger, dorst en vol zitten, van alles te gelijk.

Opeens hoor ik weer dat irritante vogelachtig geknirps van een primitieve ketting met smeringtekort die mij toch ook weer voorbij zal weten te gaan. Wat is het dit keer? Weer een vrouw of oude man? Krijg nou wat, een reus van twee meter plus met duidelijk overgewicht die mij, diep verzonken in zijn eigen kwellende gedachten, langzaam maar akelig zeker voorbij rijdt.

De stilte net voor de top van de Calibier is gevuld met kwellende gedachten van een paar duizend harkers, anders kan ik dit wat ik samen met hen doe niet noemen. In dit achterste gedeelte van de deelnemers aan de Marmotte 2005 zitten geen snelle jongens, die zijn nu al bij de finish op de Alpe d' Huez of daar erg dicht bij. Dit, rond mij, zijn de (veelal oude) mannen en vrouwen waar je toch je petje voor af mag nemen; ze rijden die 160 km's met 5000 hoogtemeters toch maar even. Hier zit geen enkele sukkel tussen want die haalt het nooit. Maar allemaal om mij heen krijgen ze dat pak slaag van die grote puist die ze de mooie naam Calibier hebben gegeven. En allemaal denken ze waarschijnlijk net als ik: wat doe ik hier? Waarom ben ik hier in godsnaam aan begonnen?

Ik denk er in ieder geval aan om die bukkers weer eens wat meer respectvol racefietsers te gaan noemen want wat ik om mij heen zie is toch wel heel erg zout in open wonden wrijven. Komt er een stukje dat iets minder steil is dan kan ik naar links op de weg en haal weer een vet aantal bukkers in. Zodra het weer steiler wordt schuif ik schuchter naar rechts om mij wederom door diezelfde racefietsers in te laten halen.
Het verschil is toch wel akelig groot.
De roeifiets klimt niet goed, wel erg lekker maar gewoon langzamer. Het voordeel aan dit nadeel is dat de training die je opdoet op de roeifiets op een zelfde klim dus veel groter is. Onze conditie is dus beter? Met deze schrale en twijfelachtige troost zal ik het even moeten stellen. Ook andere Cruijffiaanse gedachten komen in mij op zoals: om te kunnen winnen moet je eerst goed kunnen verliezen. En goed verliezen, dat doen we hier, dus de weg naar de winst staat open, hou ik mij als eeuwige optimist voor...

Nu ik dit schrijf is het dik een jaar verder en heb ik eigenlijk stilletjes een jaartje aan die winst zitten knutselen. De eerste stap was een roeifietstandem bouwen want die kan mooi bevestigen of ontkrachten dat het slechte klimmen van de roets in die verdraaide terughaalslag zit; tijdens de recover freewheelt de fiets, op het vlakke kan je zo minuten lang uitrijden, op een steile klim sta je binnen 1,5 sec geheel stil en na een terughaalslag van bijna één seconde moet je dus ook al die massa van fiets en jezelf bijna helemaal opnieuw accelereren.

Volgens mijn hooggeleerde broers is dit ook theoretisch te berekenen. Hartstikke mooi die wetenschap: het is erg fijn dat ze dat kunnen, alleen duurt het daadwerkelijk maken van een exacte berekening langer dan het bouwen van een tandem. En die tandem is nooit weg: kan je lekker samen roetsen zonder dat de een onder zijn kunnen en de ander daarboven rijdt. Geen van beiden is fijn namelijk. Die eerste tandem doet het errug leuk, inderdaad beter bergop, maar ook beter/sneller op het vlakke.

Waar is de winst van de roets te halen? Dat is een gedachte die mij tijdens en na de Marmotte 2005 meer nog dan daarvoor bezig houdt. Bergop is een probleem, maar luchtweerstand op het vlakke is ook een probleem: wij komen even rechter op te zitten dan de ligfietser en als de roetser ligt heeft hij zijn volumineuze armen naast het lichaam hetgeen het frontaal oppervlak akelig vergroot. Wat is wel winst? meer spieren inzetten? Dat is wel degelijk winst voor je algehele gesteldheid maar dat impliceert nog geen snelheidswinst. Immers, de goedgetrainde race- of ligfietser benut de volledige capaciteit van hart en longen met uitsluitend de beenspieren. Het grotere spiervermogen van de roeier kan niet of nauwelijks in meer vermogen worden omgezet omdat de bottleneck is wat hart en longen kunnen opbrengen.
Hier is behoorlijk onderzoek naar gedaan door onder meer professor van Ingen Schenau. Daarbij zou vast zijn komen te staan dat de roeier uiteindelijk toch over circa vijf procent meer vermogen kan beschikken. Ik denk dat dat heel aardig klopt met mijn praktijkwaarneming, die vijf procent is jammer genoeg niet voldoende om het extra aan luchtweerstand op het vlakke te compenseren.

Hiervoor heb ik het alleen over topvermogen, maar wat gebeurt er als je eens halve kracht gaat rijden? Of roetsen beter gezegd.
Met de race- of ligfiets moet je blijven trappen, ook op halve kracht. Stukjes freewheelen doe je alleen bergaf. Met de roeifiets verlaag je het slagtempo: de haal blijft redelijk kort en krachtig maar voor de terughaalslag neem je alle tijd. Als je op topvermogen rijdt rij je met een slagtempo 45 tot 55. Het heen en weer bewegen van de massa van aandrijfdelen en delen van je eigen lichaam op slagtempo 45 / min kost behoorlijk energie. Dat is energie waar geen watje van op de weg terechtkomt.
Door het slagtempo te halveren wordt dit "loze energieverbruik" enorm getemperd en komt er dus procentueel van de ingevoerde energie veel meer op de weg en daarmee in je snelheid terecht.
Gaat dit ook op voor de race- of ligfiets? Jawel, maar in mindere mate. Bij de racefiets zijn vele aandrijfdelen en de benen aan een (gedeeltelijke) cirkelbeweging onderhevig. vooral de benen moeten ook versneld en vertraagd worden, maar die bewegende massa is duidelijk minder dan op de roeifiets.
Mijn vermoeden is dat de energie input/ output verhouding bij hoog inspanningniveau (hartslag 150+) op de roeifiets ongunstiger is dan op de ligfiets. Met een laag inspanningsniveau (hartslag < 120) is dat volgens mij andersom dus in het voordeel van de roeifiets. Wedstrijdresultaten op lange afstandwedstrijden zoals Parijs-Amsterdam en Parijs-Brest Parijs bevestigen dit vermoeden. Op deze lange afstanden scoort de roeifiets even goed, soms zelfs beter dan de ligfiets.

Dus wat gaan we doen als "Wraak voor de Marmotte"? Of beter gezegd: wat is nu een uitdaging waar je met de roeifiets wel eens even effectief en goed bezig bent? Theo Homan flikte het al een keer met zijn 240: de 1200 km klassieker Parijs-Brest-Parijs afleggen als snelste ligfietser, in 63 uur. hij was een uur of drie sneller dan Hans Wessels, een ligfietser met een hele goede staat van dienst en diverse kampioenstitels. Theo wil in 2007 weer en streeft naar 50 uur. In 2003 heeft ie drie uur omgereden, vijf uur te veel gepauzeerd en uitleg gegeven over de roeifiets in gebroken Frans. Daarnaast heeft hij meer geslapen dan nodig is. Hij denkt nu 50 uur te kunnen halen.

Theo en ik hebben de roetstandem op stukken van het traject P-B-P vergeleken met de THYS 240 en THYS 209 roeifiets (een prototype erg gelijkend op de THYS 222). Het traject is schitterend, allemaal glooiingen met soms een steil stukje maar vooral veel licht klimmen en vals plat zowel naar boven als beneden. Er zijn vooral korte hellingen waar je iets hebt aan de gang die je bergaf maakt om daarmee de volgende helling op te schieten.
We hebben het eens professioneel gemeten en bijgehouden; hartslagmeters om, hartslag constant houden tussen 115 en 125 en timen wat we over de diverse trajecten rijden. Alle etappes doen we twee keer, zowel met de één- als tweepersoonsroets dus na vier dagen en ongeveer 700 roetskilometers heb je dan toch een leuk beeld.
Tien procent sneller is de conclusie voor de tandem... Jammer genoeg hebben we niet van éénpersoonsroets kunnen wisselen, de (lichte) 209 leek duidelijk sneller dan de 240 maar daar kan ook een verschil in de rijders gezeten hebben. Op de tandem hielden we onze hartslag gelijk, op de eenpersoons zat Theo met een wat hogere hartslag, maar dat kan in de man zitten, niet perse in de fiets. Neemt niet weg dat ik het sterke gevoel heb dat het wel in de fiets zit: de 240 was 2,3 kg zwaarder en op zo'n heuvelig traject tikt dat erg door.

Theo was bij 50 uur gebleven, als er tien procent afkan met de tandem komen we op 45 uur. Wat doen de snelste bukkers of in dit geval racefietsers erover? Ik geloof 44 uur.

Nou, ik ben dus op zoek naar de winst voor de roeifiets, als dit geen uitdaging voor mij is! Trainen moet ik met mijn donder, vooral op nachtelijke roetstochten en slaap overslaan. Maar vooral die tandem optimaliseren. Dit was een eerste prototype, nog zonder aerodynamische snufjes en oversterk gebouwd in toch al niet licht staal. 31 kg weegt ie, terwijl er ligfietstandems van 20 kg rondrijden. Die 20 kg zou ik niet vertrouwen op P-B-P met 2 zware jongens erop maar 24 tot 28 kg inclusief aerosnufjes en dan ook nog eens P-B-P proof? Ik denk dat dat lukt! Ik moet het aluminium en de rollen koolstof en epoxy weer uit de kast halen en wat moois bakken. Het ontwerp zit al in mijn kop dus het moet er alleen nog uit. Voor die bevalling heb ik heb nog een klein jaar de tijd dus dat moet lukken. En dan zal het mij benieuwen of de roetstandem het P-B-P traject in augustus 2007 niet alleen uitrijdt, maar afstormt op een recordtijd zoals ik het in mijn dromen al voor me zie!

Derk

De telefoon gaat - Richard belt; hij zit 1 post voorbij Brest in Carhaix. In Brest heeft Richard een uurtje op de slaapzaal gelegen maar het was daar nogal een ''zootje'' en hij is maar weer op pad gegaan. Het was gisteren erg warm dus dat onweer moest wel komen; Rich heeft alleen bliksem in de verte gezien maar wel een bak regen gehad.
Richard klinkt zeer vrolijk en hij heeft er nog steeds lol en zin in.
Hij is 100 meter na de start van de weg gehaald door een motoragent die net zo weinig engels sprak als Richard Frans. Het ging erom dat Rich geen helm op had en dat volgens die agent op de route nationale- waar ze over rijden- wel verplicht is. In de PBP reglementen had Richard het juist uitgebreid nagezocht en daarin schijnt te staan dat de helm ten strengste aanbevolen - maar niet verplicht- zou zijn. Hoe dan ook- Richard is verder gereden en hij heeft zowaar onderweg een helm gekocht, hij hoopt dat hij die motoragent nog ergens tegenkomt.
Hij hoort van mij dat Theo en Perry zijn gaan schuilen bij het onweer en dat stelt hem gerust: ''doorrijden bij bliksem is waanzin op al die open vlaktes''
ik vroeg hem of hij Petra toch al gebeld had maar dat ging hij nu doen dus we hangen op.

Weer een sms je van Beb: Theo heeft wat '' menselijke'' dipjes gehad, ze komen wat later aan in Tinteniac. Dat verbaasd mij ook niet echt... na 2 nachten zonder slaap kan je weleens een dipje hebben... ik hoop dat hij er weer uit kruipt; ik stuur in ieder geval even een opbeurend smsje voor Theo naar Rene die hem ieder moment op de stempelpost Tinteniac verwacht.